Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts investeert € 387.000 in de restauratie van 13 enorme schilderijen uit de 17de eeuw die in Mechelen de Sint-Pieter en -Paulkerk sieren. De werken zijn tot 3,3 meter hoog en wel 4,5 meter breed: te groot om de kerk te verlaten en de restauratie zal dus ter plaatse gebeuren. Meteen ook een opportuniteit om het groter publiek mee te nemen in ons restauratie- en erfgoedverhaal. De investering past in een breder offensief om de Dijlestad klaar te stomen voor 500 jaar Margareta van Oostenrijk, de laatste landvoogdes die vanuit Mechelen regeerde over de Nederlanden. “De Bourgondiërs zijn een belangrijk én populair hoofdstuk in het verhaal van Vlaanderen”, zegt Weyts. “De monumentale schilderijenreeks in de Sint-Pieter en -Paulkerk vertelt ook het verhaal van de jezuïetenorde in onze contreien. Het is één van de rijkste barokmeesterwerken in Vlaanderen. Dat moeten we in ere houden voor de generaties die na ons komen”.

In het hart van Mechelen staat de barokke Sint-Pieter en -Paulkerk die gesierd wordt door een unieke reeks van 13 monumentale schilderijen uit de 17de eeuw. De werken tonen het leven en de wonderen van de heilige Franciscus Xaverius, missionaris en medeoprichter van de jezuïetenorde. Het is één van de rijkste barokmeesterwerken in Vlaanderen: een visueel verhaal vol exotische landschappen, mirakels en bekeringen dat gelovigen én kunstliefhebbers al meer dan 3 eeuwen blijft fascineren.

Er waren 6 verschillende kunstenaars nodig om de doeken die elk tot 3,3 meter hoog zijn en tot 4,5 meter breed prachtig te vullen. Vandaag verkeert deze unieke schilderijenreeks echter in zorgwekkende staat. De doeken kampen met verfverlies, opstuwende verf, craquelures, verdonkerde vernislagen, opgehoopt oppervlaktevuil, verouderde retouches, invretende kalksporen, openstaande scheuren, gaten in het doek, schimmelvorming en houtwormaantasting.

Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts maakt nu bij hoogdringendheid € 387.000 vrij voor de restauratie van de dertiendelige schilderijenreeks in de Sint-Pieter en -Paulkerk in Mechelen. Zo kan er nu eindelijk een volledige restauratie komen van de 10 monumentale werken en de grote triptiek die samen de reeks vormen. De verf- en vernisproblemen worden aangepakt, evenals de schade door veroudering, kalk, schimmel, houtworm en scheuren. De totale kostprijs van de restauratie bedraagt € 483.500, waarvan Vlaanderen 80% op zich neemt. De overige kosten worden gedragen door de Stad Mechelen. De enorme werken kunnen de deur niet uit en dus zal er een tijdelijk restauratieatelier opgezet moeten worden in de kerk. Bezoekers zullen zo de voortgang van de restauratie met eigen ogen kunnen volgen.

“Het verhaal van Vlaanderen kent zoveel boeiende hoofdstukken”, zegt minister Ben Weyts. “In de Sint-Pieter en -Paulkerk komen verschillende van die hoofdstukken samen: het verhaal van de Bourgondiërs, de vele jezuïeten die Vlaanderen kende en het roemrijke verhaal van Mechelen doorheen de eeuwen. Die ongelofelijke verhalen moeten we bewaren en doorgeven aan de volgende generaties, zodat ook zij ‘fier op dat van hier’ kunnen blijven.”

“De binnenrestauratie van de Sint-Pieter-en-Paulkerk als onderdeel van het kerkenensemble was jaren geleden al een enorme stap vooruit, en de barokke pracht binnenin werd hersteld met grote zorg.”, zegt Mechels schepen van Erfgoed Greet Geypen. “Maar de monumentale schilderijen die de kerk sieren verkeren nog in een vergevorderde staat van verval, met schade door houtworm, schimmel en verfverlies. We konden niet toekijken hoe dit erfgoed verder achteruitging. Daarom heeft de stad Mechelen zelf de hoogdringendheid van de restauratie gevraagd. Ik ben heel blij dat de minister dit zelf ter harte heeft genomen. Dankzij die erkenning kunnen de restauratiewerken sneller van start gaan en redden we een uniek stuk Mechels erfgoed van verder verval.”

500 jaar Margareta van Oostenrijk

De restauratie moet afgerond zijn tegen 2030, het jubileumjaar ‘500 jaar Margareta van Oostenrijk’. Margareta regeerde in het begin van de 16de eeuw als landvoogdes van de Habsburgse Nederlanden vanuit haar paleis, het Hof van Savoye in Mechelen, tot ze daar ook stierf in 1530. Ze was de dochter van Maria van Bourgondië en Maximiliaan I van Oostenrijk, en de zus van Filips de Schone. De Stad Mechelen en de kerkfabriek willen de Sint-Pieter en -Paulkerk dan in volle glorie kunnen tonen tijdens de feestelijke vieringen.

Schepen Geypen: “De ingewanden van Margareta rusten nog steeds in een loden kist aan de voet van het hoofdaltaar. Ook hier wil Mechelen in de toekomst meer aandacht aan besteden. Dit is een bijzondere plek in de stad die meer aandacht verdient.”