Vanaf 1 september start Woonmaatschappij Rivierenland (Woonland) met de voorbereidingen van een ambitieus toekomstproject voor de Mechelse wijk De Vrije Woonst. Dankzij Europese steun via het project TrueHome wordt de komende vier jaar onderzocht hoe De Vrije Woonst duurzaam, energiezuinig en kwaliteitsvol kan worden vernieuwd, met respect voor het beschermde straatbeeld.

Ook Stad Mechelen ondersteunt het project. Schepen van Wonen Pia Indigne ziet in de toekomstvisie een belangrijke kans om verschillende uitdagingen in de wijk samen aan te pakken: “De Vrije Woonst verdient een toekomst die haar erfgoed respecteert én klaar is voor de uitdagingen van morgen. Samen met Woonland, bewoners en eigenaars willen we onderzoeken hoe we van deze bijzondere wijk een energiezuinige, groenere en duurzame woonomgeving kunnen maken, zonder haar eigen karakter te verliezen. Het gaat daarbij niet alleen om het renoveren van woningen, maar om de toekomst van de hele wijk.”

De komende maanden ligt de focus op onderzoek en ontwerp. Er wordt onder meer gekeken naar mogelijke oplossingen voor energie, waterbeheer, mobiliteit, groen en de inrichting van de openbare ruimte. Ook wordt onderzocht hoe woningen die niet langer aan de huidige woonnormen voldoen, op een haalbare manier kunnen worden aangepast.

De uitdaging is groot. De wijk bestaat uit een mix van sociale woningen, private eigendommen en leegstaande panden. Bovendien is het straatbeeld beschermd, waardoor de karakteristieke voorgevels behouden moeten blijven. Net die combinatie maakt De Vrije Woonst bijzonder, maar ook complex om te vernieuwen.

Daarom wil TrueHome de samenwerking met de private eigenaars in de wijk versterken en hen actief betrekken bij de verdere ontwikkeling van het project. Een toekomstvisie is immers pas sterk wanneer ze breed wordt gedragen. Het is dus belangrijk om te luisteren naar de noden en verwachtingen van zowel de bewoners als de eigenaars in de wijk.

“Met TrueHome kijken we verder dan een klassieke renovatie van woningen. Door de woonomgeving als één geheel te beschouwen, kunnen we onderzoeken hoe gezamenlijke oplossingen de buurt duurzamer en aangenamer maken voor de komende generaties”, zegt Thijs Verbeurgt, voorzitter van Woonland. “Denk aan collectieve energieoplossingen, een mogelijk warmtenet, meer groen, slimme omgang met water en nieuwe vormen van mobiliteit.”

TrueHome is een Europees samenwerkingsproject binnen het Horizon Europe-programma van de Europese Unie. Voor het project in De Vrije Woonst is bijna één miljoen euro voorzien, waarvan ruim 683.000 euro Europese financiering. Woonland werkt hiervoor samen met onder meer VITO en Think E en Europese partners en kennisinstellingen uit verschillende landen.

Voor Stad Mechelen biedt het project zo de kans om samen met partners nieuwe oplossingen te onderzoeken en tegelijk kennis op te bouwen die ook voor andere Mechelse wijken relevant kan zijn.