Het stadsbestuur van Mechelen gaf groen licht voor de opmaak van het restauratiedossier voor een eerste fase van de restauratie van de glas-in-loodramen van de Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk. Ook de aanzienlijke schade die de drie monumentale glas-in-loodramen naast het schilderij van Rubens en enkele andere ramen opliepen na een storm in 2024, wordt in dit traject meegenomen. De eerste restauratiewerken zijn voorzien voor 2028.
De Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk behoort tot het belangrijkste religieuze erfgoed van Mechelen. Het monument is sinds 1938 beschermd en bevat een sober en harmonieus interieur in Brabantse gotische stijl, waardevolle kunstwerken en glas-in-loodramen uit de jaren 60 van architect J. Lauwers die mee het karakter van de kerk meebepalen. Om het gebouw op lange termijn te bewaren, werd eerder een beheersplan en restauratievisie opgemaakt.
In het beheersplan voor de kerk werd vastgelegd welke restauraties de komende jaren prioritair aangepakt moeten worden. De restauratie van de glas-in-loodramen is een van de belangrijke volgende stappen. De storm van juli 2024, waarbij verschillende ramen schade opliepen, onderstreepte bovendien het belang van een duurzame restauratie. Na de storm kregen de beschadigde ramen een tijdelijke bescherming. Voor de financiering van het herstel van de stormschade doet de kerkfabriek een beroep op haar verzekeringspolis.
“Mechelen beschikt over een uitzonderlijk religieus erfgoed. Dat erfgoed vraagt blijvende zorg en gerichte investeringen, zodat belangrijke monumenten hun historische, culturele en architecturale waarde behouden. De Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk neemt daarin een bijzondere plaats in. De glas-in-loodramen en de mooie lichtinval bepalen mee het uitzicht en het karakter van de Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk. Met deze beslissing bereiden we een volgende restauratie-ingreep voor die bijdraagt aan het duurzame behoud van dit monument. Zo blijven we stap voor stap werken aan de toekomst van onze historische kerken”, zegt schepen van Monumentenzorg Greet Geypen.
Werken voorzien vanaf 2028
De restauratie van de glas-in-loodramen wordt gefaseerd aangepakt. Voor de eerste fase wordt een budget van 380.000 euro voorzien. Na de opmaak van het dossier en de aanbestedingsprocedure in 2027 kunnen de eerste werken worden uitgevoerd. Die uitvoering is voorzien in 2028 en 2029. Voor de uitwerking van het restauratiedossier doet de stad opnieuw een beroep op Steenmeijer Architecten, dat eerder ook het beheersplan voor de kerk opstelde.
"De Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk is een gebouw dat dagelijks mensen aantrekt, zowel voor een bezoek, een moment van bezinning als voor culturele activiteiten. De glas-in-loodramen maken onlosmakelijk deel uit van de beleving van deze bijzondere plek. We zijn daarom erg tevreden dat nu werk wordt gemaakt van een grondige en duurzame restauratie. Zo kunnen deze ramen opnieuw hun plaats innemen als een van de bepalende elementen van het interieur”, zegt Marc De Geyter, voorzitter van de Kerkraad Lieve-Vrouweparochie.
De Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk blijft ook vandaag een levendige plek voor kunst en erfgoed. Naast topstukken zoals Rubens' De wonderbare visvangst krijgt ook hedendaagse kunst er een plaats. Zo werd in 2025 het kunstwerk MMXXV van Mickey Yang in de kerk geïnstalleerd als hedendaagse tegenhanger van het beroemde Rubensdrieluik. Ook het werk Rubens Altar van Moritz Götze kreeg er een prominente plaats. Deze zomer loopt nog tot september de kunsttentoonstelling ‘Inkijk’ van Projectatelier van de Academie in de kerk. Daarmee blijft de kerk niet alleen een plaats waar erfgoed wordt bewaard, maar ook waar nieuwe verhalen worden toegevoegd.