De stad Mechelen is geselecteerd om als één van de vier pilootsteden mee te werken aan Re-Home, een Europees project rond gedeelde woonvormen. Samen met La Rochelle (Frankrijk), Chalandri (Griekenland) en Hrastnik (Slovenië) zet Mechelen in op innovatieve oplossingen om bestaande woningen en gebouwen beter te benutten en zo bij te dragen aan een betaalbare, duurzame en kwaliteitsvolle huisvesting voor jong en oud.

Mechelen kwam deze week in het nieuws omdat 41% van alle huizenkopers jonger is dan 30 jaar. Omwille van haar centrale ligging, woonbeleid en vele groene plekken is Mechelen zeer aantrekkelijk voor jonge kopers. In het Europese project ligt de focus op oudere eigenaars, meer bepaald op de onderbezetting van woningen. Re-Home zoekt hier concrete oplossingen voor via gedeelde woonvormen, zoals cohousing en homesharing. Bewoners die daar voor openstaan, kunnen via het project de nodige ondersteuning krijgen.

De keuze voor deze aanpak sluit aan bij duidelijke trends op de woningmarkt. Schepen van Wonen Arthur Orlians: “Uit recent onderzoek van ING blijkt dat bijna 75% van de 65-plussers in een woning woont die te groot is voor hun noden, terwijl het aantal alleenstaanden sterk blijft toenemen. Tegen 2040 zullen alleenstaanden bijna 40% van de bevolking uitmaken. Zonder aangepast woonbeleid zorgt dat voor een groeiende mismatch tussen het woningaanbod en de woonnoden: grote woningen blijven onderbenut, terwijl alleenstaanden het steeds moeilijker krijgen om een plek te vinden op de woonmarkt.”

Op zoek naar vier vrijwillige pilootprojecten

Mechelen gaat in zee met lokale partners Labland en Samenhuizen om vier woningeigenaars te begeleiden die willen onderzoeken of gedeeld wonen voor hen werkt. De begeleiding is grondig: van renovatieplannen tot juridische en administratieve omkadering. Het grootste deel van het budget gaat naar deze intensieve ondersteuning en opvolging. Die ondersteuning is cruciaal: gedeelde woonvormen en woningsplitsing bieden veel kansen, maar vragen duidelijke kaders en begeleiding voor zowel bewoners als lokale besturen.

Re-Home past binnen de Europese ambitie om hergebruik en slim ruimtegebruik in de bouwsector te stimuleren. Door leegstaande en onderbenutte woningen opnieuw te activeren, draagt het project bij aan minder ruimtebeslag, lagere CO₂-uitstoot en sterkere buurten. Via uitwisseling met de andere pilootsteden en het internationale netwerk onder leiding van Energy Cities worden oplossingen getest, verfijnd en gedeeld. Zo kunnen andere steden en gemeenten er later mee aan de slag.

"We zetten bewust in op cohousing en alternatieve woonvormen omdat ze bijdragen aan sociale cohesie, betaalbaarheid en woonkwaliteit. Met Re-Home werken we toe naar woningen die volledig voorbereid zijn voor gedeeld wonen, zodat effectieve realisatie mogelijk wordt. Zo positioneren we Mechelen als voorbeeldstad voor andere steden in Vlaanderen en Europa," besluit Orlians.

Re-Home maakt deel uit van het LIFE-programma van de Europese Unie, binnen het kader van het New European Bauhaus. Mechelen werkt in dit project samen met de andere pilootsteden en met een netwerk van Europese partners, onder leiding van Energy Cities. Het project loopt over een periode van 24 maanden en gaat dit voorjaar van start. Het totale budget van het internationale consortium bedraagt ongeveer 4 miljoen euro. Het Mechelse projectbudget bedraagt 368.615 euro, waarvan 90% wordt gesubsidieerd door Europa.