Op 8 en 9 september ontvangt Mechelen haar Europese partners voor de officiële kick-off van RE-HOME. Samen met steden uit Frankrijk, Griekenland en Slovenië onderzoekt de stad hoe bestaande woningen en gebouwen beter kunnen worden benut om extra, betaalbare en kwaliteitsvolle woonruimte te creëren, zonder bijkomend ruimtebeslag.
De focus ligt onder meer op het delen en aanpassen van woningen. Het uitgangspunt daarbij is duidelijk: eigenaars die er zelf voor openstaan om hun woning te delen of om kleiner te gaan wonen ondersteunen bij het onderzoeken van de mogelijkheden.
De woonbehoeften van mensen veranderen doorheen hun leven. Volgens een recente studie van ING woont bijna 75 procent van de 65-plussers vandaag in een woning die groter is dan hun huidige woonbehoefte. Tegelijk neemt het aantal alleenstaanden sterk toe: tegen 2040 zouden eenpersoonshuishoudens bijna 40 procent van de bevolking uitmaken. Ook in Mechelen groeit het aantal één- en tweepersoonshuishoudens, terwijl een aanzienlijk deel van de bestaande woningvoorraad nog afgestemd is op grotere gezinnen. RE-HOME wil daarom onderzoeken hoe woningen zich beter kunnen aanpassen aan veranderende woonbehoeften.
Dat kan bijvoorbeeld door een deel van een woning te delen, een woning anders in te richten of ruimte te creëren voor een bijkomende woongelegenheid. Voor de eigenaar kan dat betekenen dat hij of zij in de vertrouwde woning kan blijven wonen, maar de beschikbare ruimte anders benut en tegelijk meer sociaal contact of nabijheid ervaart. Voor een woningzoekende ontstaat dan een nieuwe, geschikte en betaalbare woonmogelijkheid.
Schepen van Wonen Pia Indigne: “Zonder aangepast woonbeleid dreigt de mismatch tussen het woningaanbod en de woonnoden alleen maar groter te worden: grote woningen blijven onderbenut, terwijl alleenstaanden het steeds moeilijker krijgen om een geschikte plek te vinden op de woonmarkt. RE-HOME gaat absoluut niet over mensen verplichten om hun woning te delen of kleiner te gaan wonen. Het gaat erom eigenaars die daar zélf voor openstaan, te helpen om te bekijken wat mogelijk is. Zo kunnen we tegelijk tegemoetkomen aan veranderende woonbehoeften én meer woonruimte creëren zonder extra ruimte in te nemen.”
Eigenaars ondersteunen
Mechelen heeft de voorbije jaren al stappen gezet om nieuwe woonvormen mogelijk te maken. Zo werd de regelgeving aangepast en is onder meer hospitawonen mogelijk. Daarbij kan een eigenaar ervoor kiezen om een kamer te verhuren en bepaalde voorzieningen te delen. De vergunning geldt vijf jaar en kan worden verlengd. “Toch blijft de drempel voor eigenaars groot”, zegt schepen Indigne. “Vragen over privacy, verbouwingen, vergunningen, juridische afspraken en praktische organisatie kunnen ervoor zorgen dat mensen hun woning niet zomaar anders gaan gebruiken. RE-HOME wil net die drempels in kaart brengen en oplossingen aanbieden.”
Mechelen selecteert vier eigenaar-bewoners die willen deelnemen aan het project. Zij worden begeleid bij het onderzoeken van de mogelijkheden voor hun woning, onder meer op architecturaal, technisch, juridisch en administratief vlak. De stad gaat hiervoor in zee met lokale partners Labland en Samenhuizen.
RE-HOME brengt vier Europese pilootsteden samen: Mechelen, La Rochelle (Frankrijk), Chalandri (Griekenland) en Hrastnik (Slovenië). De steden onderzoeken elk vanuit hun eigen context manieren om bestaande gebouwen en woningen beter te benutten. “Europa staat voor een dubbele uitdaging: we moeten meer mensen toegang geven tot kwaliteitsvolle en betaalbare woningen, terwijl we zuinig moeten omgaan met de beschikbare ruimte”, zegt Thibaut Maraquin, projectmanager bij Energy Cities. “Met RE-HOME willen we steden helpen om bestaande ruimte slimmer te benutten en oplossingen te vinden die ook lokaal echt werken.”
Ook participatie vormt een belangrijk onderdeel van het project. Tijdens de kick-off maken de Europese partners daarom kennis met enkele Mechelse projecten. Zo bezoeken ze Watsups, waar via participatie een dialoog werd opgezet over verschillende belangen rond de publieke ruimte aan de Dijle, en mARTa, waar bewoners en lokale organisaties via een participatief traject mee vormgaven aan een culturele hotspot in een voormalige kerk.
.
.
RE-HOME maakt deel uit van het Europese LIFE Programme, binnen het kader van het New European Bauhaus. Het project loopt 30 maanden en wordt geleid door Energy Cities. Het project wordt voor 90 procent gefinancierd met Europese middelen. Voor Mechelen bedraagt het projectbudget 368.615 euro.
