De saneringswerken op de voormalige gasfabrieksite van Marcelis Garden op de Raghenosite gaan een nieuwe fase in. De eerste fase van de bodemsanering, ter hoogte van de toekomstige havenzone langs de Hanswijkvaart, werd recent afgerond. Daarmee is een belangrijke stap gezet in de voorbereiding van de verdere ontwikkeling van dit deel van de nieuwe stadswijk achter het station van Mechelen. Aansluitend is een tweede fase van de sanering gestart op dit perceel, waar een andere vervuilde kern wordt aangepakt.

De sanering maakt deel uit van de bredere herontwikkeling van Ragheno, het grote stadsvernieuwingsproject achter het station van Mechelen. Deze sanering kadert bovendien binnen een brownfieldconvenant, waarbij de ontwikkelaar en verschillende overheden samenwerken om zwaar vervuilde industriële terreinen op een kwalitatieve en duurzame manier te herontwikkelen.

Op deze plek groeit de komende jaren een nieuwe duurzame stadswijk waar plaats is om te wonen, werken en ontspannen rond een centraal park van 11 hectare. De ligging aan het water en vlak bij het station geeft het gebied een bijzonder potentieel.

Het deel van de Raghenosite waar de saneringswerken plaatsvinden, ligt tussen de Mollestraat en de Zeutestraat en ligt al jaren braak. Ontwikkelaar MG Real Estate heeft de site de naam Marcelis Garden gegeven. Die naam verwijst naar Benedictus Marcelis, een monnik die in de zestiende eeuw verbonden was met het kanaal Leuven-Dijle. Daarmee knoopt het project bewust aan bij de historische band tussen Mechelen en het water.

Zware historische vervuiling

Op het terrein langs de Hanswijkvaart lag vroeger de gasfabriek en later het zogenaamde Bommenkot. Zoals op veel voormalige industriële sites werd hier een zware historische bodemvervuiling vastgesteld. Voor er nieuwe functies kunnen komen, zoals wonen, kantoren of een park, moet die vervuiling eerst grondig aangepakt worden.

Eind 2024 startten daarom de eerste saneringswerken op de site van Marcelis Garden, op de plaats waar in de toekomst de nieuwe haven komt. Met die werken werd een belangrijke eerste stap gezet in de herontwikkeling van dit deel van de Raghenosite.

“Stap voor stap kan de Raghenosite zo evolueren van een onderbenut industrieel landschap naar een levendige stadswijk met nieuwe functies en publieke ruimte. Tijdens de werken werd de verontreiniging in de bodem aangepakt en werden verschillende ondergrondse constructies verwijderd. Dat is niet alleen belangrijk voor dit specifieke perceel, maar voor de hele ontwikkeling van Ragheno. Door vervuilde industriële sites opnieuw te activeren en om te vormen, creëren we ruimte voor wonen, werken en groen, zonder extra open ruimte aan te snijden”, aldus Greet Geypen, schepen van Stadsontwikkeling.

Tweede saneringsfase van start

Intussen is de tweede fase van de sanering van start gegaan. Die richt zich op de resterende verontreinigde zones op het terreindeel tussen de Mollestraat en de Zeutestraat. Tijdens deze fase worden verschillende maatregelen genomen om de hinder voor de omgeving zo beperkt mogelijk te houden. Zo worden aangepaste werfmethodes toegepast, wordt de luchtkwaliteit dagelijks opgevolgd door een erkende bodemdeskundige en wordt het grondverzet zorgvuldig gepland.

“De sanering van voormalige industriële sites vraagt tijd, maar ze is essentieel als we onze stad duurzaam willen laten groeien. We saneren de reststoffen die vrijkwamen bij de productie van gas uit steenkool. De typische geur die vrijkomt bij de sanering herkennen sommigen onder ons misschien nog als de geur van houten elektriciteitspalen. De sanering is niet het meest zichtbare deel van zo’n project, maar wel een noodzakelijke en cruciale stap. Door de historisch zwaar vervuilde grond aan te pakken, maken we van Ragheno terug een leefbare plek. Het wordt een nieuwe stadsbuurt met veel aandacht voor water en groen”, klinkt het bij Patrick Princen, schepen van Leefmilieu.

Bouwrijp maken voor haven en park

Naast de bodemsanering worden dit jaar ook bijkomende uitbraakwerken uitgevoerd op het terreindeel langs de Hanswijkvaart. Daarbij worden onder meer resterende funderingen van de voormalige gasfabriek en een oude tuinmuur verwijderd. Deze werken maken deel uit van het bouwrijp maken van het terrein voor de latere aanleg van de haven. Samen met een parkzone en nieuwe wandel- en fietsverbindingen zal ze het gebied verbinden met het station Mechelen-Nekkerspoel en de omliggende wijken.

De saneringswerken op Marcelis Garden passen binnen de bredere ontwikkeling van Ragheno, één van de grootste stadsvernieuwingsprojecten in Mechelen. Door eerst de historische bodemvervuiling aan te pakken, wordt de basis gelegd voor een duurzame ontwikkeling van het gebied. Rond de haven en het park zullen architecturaal hoogstaande en duurzame appartements- en kantoorgebouwen worden gebouwd.

“Met Marcelis Garden transformeren we een onderbenutte industriële site aan het water tot een nieuwe stadswijk die aansluit bij de duurzame toekomstvisie van Mechelen,” zegt Bram Vermeulen, Urban Manager van MG Real Estate. “De saneringswerken maken de site opnieuw veilig en leefbaar en vormen de basis voor een groene woonomgeving. Met een park en een haven vanaf de eerste bouwfase creëren we een levendige plek die de stad versterkt."

Ook saneringswerken op site Motstraat

Niet alleen op Marcelis Garden worden bodemsaneringswerken uitgevoerd. Ook op een braakliggend terrein op de hoek van de Motstraat en de Hanswijkvaart starten binnenkort saneringswerken. Op deze voormalige industriële site werd historische bodemverontreiniging vastgesteld met onder meer minerale olie, zware metalen en teerproducten.

De saneringswerken worden uitgevoerd in opdracht van OVAM en Ragheno Development. Daarbij worden twee verontreinigde kernzones uitgegraven tot ongeveer 1,5 meter diepte. De vervuilde gronden worden afgevoerd naar een erkend verwerkingscentrum. De voorbereidende werken starten half maart. De effectieve ontgraving en grondtransporten beginnen in de week van 13 april 2026 en duren ongeveer acht weken. Tijdens de werken worden maatregelen genomen om hinder voor de buurt zoveel mogelijk te beperken.