Stad Mechelen wil haar daken veel beter benutten en heeft daarom het Klimaatdak Protocol ondertekend. Daarmee engageert de stad zich om daken in te zetten als plekken voor groen, wateropvang, zonne-energie en ontmoeting. Het protocol is een initiatief van Embuild Vlaanderen en Buildwise en wil het grote, vaak ongebruikte dakoppervlak inzetten voor een leefbare en klimaatrobuuste stad.

Veel platte daken doen vandaag niet meer dan gebouwen afdekken. Nochtans kunnen ze helpen om de stad koeler te houden tijdens hittegolven, regenwater op te vangen bij hevige buien, energie op te wekken en extra ruimte te creëren voor natuur of ontmoeting.

Het Klimaatdak Protocol bundelt die ideeën in vier duidelijke types: groene daken met planten en biodiversiteit, blauwe daken die regenwater tijdelijk vasthouden, gele daken met zonnepanelen, rode daken als plek voor sport, ontspanning of ontmoeting.

“In een dichtbebouwde stad als Mechelen is ruimte kostbaar. Daken bieden enorm veel kansen die we vandaag nog te weinig benutten,” zegt schepen van Klimaat Arthur Orlians. “Slimme daken zorgen voor verkoeling, houden water bij en wekken stroom op. Ze maken de stad niet alleen duurzamer, maar ook aangenamer om in te leven. We moeten het voorbeeld van Nederland volgen. Daken worden daar niet gezien als verloren ruimte, maar juist extra ruimte met mogelijkheden tot invulling.”

Samenwerking binnen Europa

De ambities van het Klimaatdak Protocol sluiten aan bij MultiRoofs, een Interreg North-West Europe-project waarin Mechelen samenwerkt met andere Europese steden en regio’s rond multifunctioneel dakgebruik. Het project wordt getrokken door Rotterdam en brengt daarnaast partners samen uit Brussel, Dublin, Mannheim en Île-de-France.

Binnen MultiRoofs onderzoeken steden hoe daken kunnen bijdragen aan klimaatadaptatie, leefkwaliteit en stedelijke verdichting, en welke rol lokaal beleid daarin kan spelen. Waar het Klimaatdak Protocol vooral vertrekt vanuit de bouwsector en technische uitvoering, focust MultiRoofs op de beleidsmatige en stedelijke hefbomen.

Caroline Deiteren, directeur-generaal van Embuild Vlaanderen: “In een verstedelijkt gebied als Vlaanderen bieden klimaatdaken een groot onontgonnen areaal, dat een verschil kan maken. De potentiële duurzaamheidswinsten zijn aanzienlijk en divers. Met het klimaatdakprotocol gaan de bouwsector, opdrachtgevers, overheden en andere stakeholders gezamenlijk aan de slag. Het gaat om een roadmap voor elk bouwproject dat met een klimaatdak bijdraagt tot betere waterretentie, hernieuwbare energie, herbruikbare materialen, meer biodiversiteit en extra ruimte voor recreatie en ontmoeting.”

Arthur Orlians: “De klimaatuitdaging moet je aanpakken samen met de bouwsector. Gebouwen zijn nog steeds verantwoordelijk een kwart van de CO2-uitstoot in Vlaanderen. De ondertekening van het protocol is niet enkel symbolisch, we zetten concrete stappen: op basis van data gaan we na welke daken we eerst moeten aanpakken. Met enkele pilootprojecten gaan we tonen hoe multifunctionele daken er in de toekomst kunnen uitzien.”