Zes maanden na de start van het proefproject met slimme stekkerbatterijen in de sociale woonwijk Otterbeek tonen de eerste tussentijdse resultaten een duidelijk effect. Bijna de helft van de zonne-energie die de drie pilootwoningen opwekken, wordt vandaag rechtstreeks door de bewoners zelf gebruikt. Concreet gaat het om 49,3 procent van de totale productie. Daardoor vloeit veel minder zonnestroom onmiddellijk terug naar het elektriciteitsnet.
Het proefproject van burgercoöperatie Klimaan in samenwerking met Stad Mechelen en Woonmaatschappij Rivierenland (Woonland) bouwt voort op Otterbeek als eerste energiegemeenschap van België. Op de daken van 197 sociale huurwoningen liggen 1.795 zonnepanelen, goed voor een jaarlijkse productie van ongeveer 700.000 kWh. Sinds januari testen drie pilootgezinnen een slimme plug-and-play stekkerbatterij die overtollige zonnestroom tijdelijk opslaat voor later gebruik.
Die lokale opslag pakt een belangrijke uitdaging aan. Zonder batterij vloeit een groot deel van de overdag opgewekte zonnestroom onmiddellijk terug naar het net, omdat bewoners op dat moment vaak niet thuis zijn. De stekkerbatterijen slaan die energie tijdelijk op, zodat gezinnen ze later zelf kunnen gebruiken. Daardoor daalt de afhankelijkheid van aangekochte stroom, worden piekinjecties afgevlakt en kan bij een bredere uitrol ook de druk op het elektriciteitsnet verminderen.
Bijna helft opgewekte zonnestroom lokaal benut
Van januari tot en met juni 2026 produceerden de drie pilootwoningen samen 6.488,6 kWh zonnestroom. Daarvan werd 3.198,9 kWh lokaal benut. Dat betekent dat 49,3 procent van de opgewekte zonnestroom rechtstreeks door de bewoners zelf werd gebruikt. Bij de start van het project werd verwacht dat de batterijen het eigenverbruik met ongeveer 20 tot 30 procent zouden verhogen. De eerste tussentijdse resultaten tonen alvast aan dat de technologie duidelijk het beoogde effect heeft.
Voor twee woningen is bovendien een vergelijking mogelijk met dezelfde periode in 2025, toen er nog geen batterij aanwezig was. Daar stijgt het eigenverbruik van 17,8 naar 42,9 procent. Tegelijk daalt de hoeveelheid zonnestroom die op het elektriciteitsnet wordt geïnjecteerd aanzienlijk. De tussentijdse resultaten tonen daarmee aan dat de stekkerbatterijen hun voornaamste doel bereiken: een groter aandeel van de lokaal opgewekte zonnestroom blijft ook lokaal beschikbaar.
Schepen van Energie Pia Indigne: "De energietransitie moet ook een sociale transitie zijn. Dankzij deze stekkerbatterijen kunnen bewoners een groter deel van hun eigen zonnestroom gebruiken. Dat maakt hun energiefactuur niet alleen lager, maar ook stabieler en beter voorspelbaar. Tegelijk bouwen we aan een slimmer energiesysteem dat minder druk legt op het elektriciteitsnet. Als de positieve resultaten zich bevestigen, willen we deze technologie uitrollen naar alle 197 woningen in Otterbeek. Zo maken we de energietransitie betaalbaar voor iedereen én blijft Mechelen een voortrekker in duurzame innovatie."
Geen investering voor de bewoners
Net als bij de zonnepanelen hoeven de bewoners zelf niet te investeren. De batterijen worden volledig gefinancierd door burgercoöperatie Klimaan. Bovendien geldt een prijsgarantie: de lokaal opgeslagen stroom wordt aan de bewoners aangeboden tegen een tarief dat gegarandeerd 10 procent onder het sociaal energietarief ligt. Zo kunnen bewoners gebruikmaken van de voordelen van batterijopslag zonder zelf een investering te moeten doen.
Steven Laurijssen, projectcoördinator bij Klimaan: "Kwetsbare gezinnen missen de voordelen van de energietransitie vaak omdat ze de noodzakelijke investeringen niet kunnen betalen. In Otterbeek draaien we die logica om: de coöperatie investeert, terwijl de bewoners vanaf dag één een lagere en stabielere energiefactuur krijgen. De stekkerbatterijen maken die besparing nog robuuster doordat gezinnen meer van hun eigen zonnestroom kunnen benutten. Als de positieve trend zich doorzet, kunnen de batterijen samen functioneren als één lokale energiebuffer die bewoners beschermt tegen prijsschommelingen én tegelijk het elektriciteitsnet ondersteunt."
Definitieve evaluatie na één volledig jaar
Klimaan benadrukt dat deze cijfers nog geen definitief oordeel toelaten over de volledige businesscase van stekkerbatterijen: “Er loopt nog verder onderzoek naar onder meer de energieverliezen bij het laden en ontladen van de batterijen en naar de uiteindelijke impact op energiekosten, netbelasting en kostenefficiëntie. Die analyse gebeurt onder meer binnen FETA (Fair Energy Transition for All), een internationaal netwerk dat kennis uitwisselt over energieprojecten voor sociaal kwetsbare doelgroepen. Daarnaast worden de ervaringen uit Otterbeek verder onderzocht binnen de Europese projecten SOCIALNRG en U2DEMO.”
Schepen Pia Indigne: “Otterbeek bewijst opnieuw dat sociale innovatie en klimaatbeleid hand in hand kunnen gaan. Dankzij dit proefproject bouwen we niet alleen kennis op voor Mechelen, maar dragen we ook bij aan Europese oplossingen voor een eerlijke energietransitie. Zo kan wat we vandaag in Otterbeek leren, morgen ook elders het verschil maken."
Het proefproject loopt nog tot januari 2027. Daarna volgt een volledige evaluatie over een volledig kalenderjaar.