Residentie Jef Denyn en Residentie Hof van Nassau starten in Mechelen als eerste appartementsgebouwen een intensief begeleidingstraject rond duurzame collectieve verwarming. Dankzij Europese steun binnen het project LIFE REFINED krijgen de twee verenigingen van mede-eigenaars (VME’s) begeleiding bij de overstap naar een toekomstbestendig verwarmingssysteem. Centraal hierbij staat het principe ‘warmte als een dienst’.

Veel appartementsgebouwen in Mechelen beschikken vandaag nog over een centrale verwarmingsinstallatie op gas of mazout. Die systemen zijn vaak verouderd, minder efficiënt en zorgen voor een hoge CO₂-uitstoot. Bovendien dreigen de gasprijzen verder omhoog te gaan.

Na een oproep van Stad Mechelen rond duurzame collectieve verwarming stelden maar liefst 13 Mechelse appartementsgebouwen zich vrijwillig kandidaat. De grote interesse in deze oproep toont aan dat collectieve renovatie leeft in de stad en dat mede-eigenaars actief willen bijdragen aan de energietransitie.

Na een eerste screening, en plaatsbezoeken aan acht gebouwen, werden twee VME’s geselecteerd: Residentie Jef Denyn aan de Koningin Astridlaan en Residentie Hof van Nassau in de Bleekstraat. Beide VME’s vragen nu goedkeuring aan hun Algemene Vergadering om het begeleidingstraject te starten. Centraal in het traject staat het principe van ‘warmte als een dienst’. Dat houdt in dat een VME een overeenkomst afsluit met een gespecialiseerd bedrijf dat het nieuwe verwarmingssysteem plaatst en tot vijftien jaar lang beheert en onderhoudt, mét een energieprestatiegarantie.

Tijdens de plaatsbezoeken onderzochten experten van energiedienstenbedrijf Wattson samen met medewerkers van het Woon- en Energieloket onder meer de staat en leeftijd van de stookinstallatie, de productie van sanitair warm water en de beschikbare elektrische capaciteit. Allemaal elementen die in belangrijke mate het potentieel van warmtepompen en zonnepanelen in een appartementsgebouw bepalen.

De gebouwen die zich kandidaat stelden, verschillen sterk in grootte, technische situatie en renovatiestatus, maar overal was de motivatie om te verduurzamen duidelijk aanwezig. “In elk appartementsgebouw ontmoetten we geëngageerde vertegenwoordigers die hun energieverbruik en CO₂-uitstoot actief willen terugdringen”, klinkt het bij Wouter Dossche, project manager bij Wattson. “Overal zagen we concrete kansen om de energieproductie en warmtedistributie te verduurzamen. Na een grondige vergelijking selecteerden we samen met de stad twee gebouwen waarvan we het volledige verduurzamingspotentieel verder in kaart brengen.”

Schepen van Energie en Klimaat Arthur Orlians: “Duurzaam verwarmen moet betrouwbaar en betaalbaar zijn. Met ‘warmte als een dienst’ krijg je de garantie van een efficiënte installatie die het energieverbruik én de energiefactuur aanzienlijk kan verlagen. In appartementsgebouwen liggen enorme kansen om die winst te verzilveren. Als we Mechelen tegen 2050 fossielvrij willen verwarmen, spelen deze gebouwen een sleutelrol. Wat we hier leren, willen we opschalen naar tientallen andere sites, zodat duurzame warmte voor steeds meer Mechelaars binnen handbereik komt.”

Voor beide geselecteerde gebouwen wordt nu een begeleidingstraject op maat uitgewerkt. Dat omvat technische scenario’s, financiële simulaties en ondersteuning bij besluitvorming binnen de VME. De begeleiding wordt dankzij Europese middelen volledig kosteloos aangeboden.

Luc Van Espen, lid van de Raad van Mede-Eigendom van Residentie Jef Denyn reageert tevreden: “We werken al jaren stap voor stap aan de verduurzaming van ons gebouw, onder meer door warmteverliezen te beperken en beter te isoleren. Nu onze verwarmingsinstallatie steeds meer kosten met zich meebrengt, weten we dat een grote sprong richting een toekomstbestendige oplossing nodig is. Dit traject geeft ons vertrouwen én de expertise om die stap doordacht en gedragen te zetten.”

Het begeleidingstraject kadert binnen LIFE REFINED (Residential Retrofit Upscaling through Innovative Financing and Collective Neighbourhood Demonstrations), een vierjarig Europees project dat loopt van 2025 tot 2029. Mechelen wil minstens vijf collectieve wijkrenovaties realiseren en renovaties aan twintig appartementsgebouw ondersteunen. Doel is om ongeveer 400 huishoudens te overtuigen om samen te investeren in energie-efficiënte maatregelen.

Ook de niet-geselecteerde VME’s worden verder ondersteund. De stad bekijkt samen met hen welke begeleiding het best aansluit bij hun situatie, en ook andere appartementsgebouwen kunnen terecht bij het Woon- en Energieloket voor advies rond langetermijnvisie en collectieve renovatieplannen.